جهانى بودن اسلام را مىرساند ، چنان كه در سورهء انعام مىفرمايد : « فَإِنْ يَكْفُرْ بِها هؤُلاءِ فَقَدْ وَكَّلْنا بِها قَوْماً لَيْسُوا بِها بِكافِرِينَ » « 1 » اگر اينان ( اعراب ) به قرآن كافر شوند ، همانا ما كسانى را خواهيم گمارد كه قدر آن را بدانند و به آن مؤمن باشند . نيز در سورهء نساء مىفرمايد : « إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَ يَأْتِ بِآخَرِينَ وَ كانَ اللَّهُ عَلى ذلِكَ قَدِيراً » « 2 » اگر خدا بخواهد شما را مىبرد و ديگران را به جاى شما مىآورد ، خداوند بر هر چيزى تواناست . نيز در سورهء محمد صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ ثُمَّ لا يَكُونُوا أَمْثالَكُمْ » « 3 » اگر شما به قرآن پشت كنيد ، گروهى ديگر جاى شما را خواهند گرفت كه مانند شما نباشند . در ذيل اين آيه ، حضرت امام باقر عليه السلام مىفرمايد : « منظور از قوم ديگر ، موالى ( ايرانيان ) هستند » . نيز امام صادق عليه السلام فرمود : « اين امر ، يعنى پشت كردن مردم عرب بر قرآن ، تحقق پيدا كرد و خداوند به جاى آنها موالى ( يعنى ايرانيان ) را فرستاده و آنها از جان و دل اسلام را پذيرفتند » « 4 » بارى ، مقصود ما فعلًا اين نيست كه بگوييم آن قومِ ديگر ايرانيان بودند و يا غيرايرانيان ، بلكه اين را مىخواهيم بگوييم كه از نظر اسلام قوم عرب و غير عرب از نظر قبول يا رد اسلام مساوى بودند ، و حتى عربها به خاطر بىاعتنايىهايى كه به اسلام مىكردند كراراً مورد سرزنش واقع مىشدند . اسلام مىخواهد به اعراب بفهماند كه آنها چه ايمان بياورند و چه نياورند ، اين دين پيشرفت خواهد كرد زيرا اسلام دينى نيست كه تنها براى قوم مخصوصى آمده باشد . مطلب ديگرى كه در اينجا خوب است تذكر داده شود اين است كه اين امر يعنى خروج يك عقيده ، يك فكر ، يك دين و يك مسلك از مرزهاى محدود و نفوذ در مرزها و مردم دوردست اختصاص به اسلام ندارد ؛ همهء اديان بزرگ جهان بلكه

--> ( 1 ) . انعام / 89 . ( 2 ) . نساء / 133 . به نقل تفسير الميزان ، بيضاوى در تفسير خود آورده است كه وقتى اين آيه نازل شد پيغمبر دست به پشت سلمان گذاشت و گفت : آنها قومِ اين هستند . ( 3 ) . محمد صلى الله عليه و آله / 38 . ( 4 ) . رجوع شود به مجمع البيان ، ج 9 / ص 164 .